Hợp âm trong giọng
Hợp âm trong giọng là tập hợp các hợp âm được tạo từ các nốt của một gam, bằng cách chồng các quãng ba từ mỗi nốt. Ở giọng trưởng, công thức luôn là I – ii – iii – IV – V – vi – vii°: trong Đô trưởng, C, Dm, Em, F, G, Am và B°. Ở giọng thứ tự nhiên là i – ii° – III – iv – v – VI – VII (trong La thứ: Am, B°, C, Dm, Em, F và G); trong thực hành, V và VII° lấy từ gam thứ hòa thanh.
Vòng tròn quãng năm
Theo chiều kim đồng hồ, mỗi bước lên một quãng năm và thêm một dấu thăng; ngược chiều thì thêm một dấu giáng. Bên trong là các giọng thứ song song. Chạm vào một giọng để xem hợp âm trong giọng đó.
Hợp âm giọng trưởng: 12 giọng
| Giọng · Hóa biểu | Hợp âm |
|---|---|
| Đô trưởng không có dấu thăng hay giáng | CDmEmFGAmB° |
| Rê giáng trưởng 5 dấu giáng (B♭, E♭, A♭, D♭, G♭) | D♭E♭mFmG♭A♭B♭mC° |
| Rê trưởng 2 dấu thăng (F♯, C♯) | DEmF♯mGABmC♯° |
| Mi giáng trưởng 3 dấu giáng (B♭, E♭, A♭) | E♭FmGmA♭B♭CmD° |
| Mi trưởng 4 dấu thăng (F♯, C♯, G♯, D♯) | EF♯mG♯mABC♯mD♯° |
| Fa trưởng 1 dấu giáng (B♭) | FGmAmB♭CDmE° |
| Fa thăng trưởng 6 dấu thăng (F♯, C♯, G♯, D♯, A♯, E♯) | F♯G♯mA♯mBC♯D♯mE♯° |
| Son trưởng 1 dấu thăng (F♯) | GAmBmCDEmF♯° |
| La giáng trưởng 4 dấu giáng (B♭, E♭, A♭, D♭) | A♭B♭mCmD♭E♭FmG° |
| La trưởng 3 dấu thăng (F♯, C♯, G♯) | ABmC♯mDEF♯mG♯° |
| Si giáng trưởng 2 dấu giáng (B♭, E♭) | B♭CmDmE♭FGmA° |
| Si trưởng 5 dấu thăng (F♯, C♯, G♯, D♯, A♯) | BC♯mD♯mEF♯G♯mA♯° |
Hợp âm giọng thứ: 12 giọng
Ở các giọng thứ, V và VII° đã lấy từ gam thứ hòa thanh, như người ta vẫn chơi trong thực hành.
| Giọng · Hóa biểu | Hợp âm |
|---|---|
| Đô thứ 3 dấu giáng (B♭, E♭, A♭) | CmD°E♭FmGA♭B° |
| Đô thăng thứ 4 dấu thăng (F♯, C♯, G♯, D♯) | C♯mD♯°EF♯mG♯AB♯° |
| Rê thứ 1 dấu giáng (B♭) | DmE°FGmAB♭C♯° |
| Rê thăng thứ 6 dấu thăng (F♯, C♯, G♯, D♯, A♯, E♯) | D♯mE♯°F♯G♯mA♯BC𝄪° |
| Mi thứ 1 dấu thăng (F♯) | EmF♯°GAmBCD♯° |
| Fa thứ 4 dấu giáng (B♭, E♭, A♭, D♭) | FmG°A♭B♭mCD♭E° |
| Fa thăng thứ 3 dấu thăng (F♯, C♯, G♯) | F♯mG♯°ABmC♯DE♯° |
| Son thứ 2 dấu giáng (B♭, E♭) | GmA°B♭CmDE♭F♯° |
| Son thăng thứ 5 dấu thăng (F♯, C♯, G♯, D♯, A♯) | G♯mA♯°BC♯mD♯EF𝄪° |
| La thứ không có dấu thăng hay giáng | AmB°CDmEFG♯° |
| Si giáng thứ 5 dấu giáng (B♭, E♭, A♭, D♭, G♭) | B♭mC°D♭E♭mFG♭A° |
| Si thứ 2 dấu thăng (F♯, C♯) | BmC♯°DEmF♯GA♯° |
Cách xây hợp âm trong giọng
- Viết bảy nốt của gam của giọng đó (Đô trưởng: C D E F G A B).
- Với mỗi nốt, ghép quãng ba và quãng năm bằng cách bỏ cách một nốt của gam: C-E-G, D-F-A, E-G-B…
- Xem loại của mỗi hợp âm: quãng ba trưởng và quãng năm đúng = trưởng; quãng ba thứ = thứ; quãng ba thứ và quãng năm giảm = giảm.
- Với hợp âm bảy (bốn nốt), ghép thêm quãng bảy (bỏ cách thêm một nốt): C-E-G-B = Cmaj7.
Chủ âm, hạ át và át
Mỗi hợp âm có một chức năng. Hợp âm chủ (I, iii và vi) cho cảm giác nghỉ; hạ át (ii và IV) đưa ra xa chủ âm; át (V và vii°) tạo sức căng đòi trở về nhà. Vì vậy V–I khép lại một bài hát.
Câu hỏi thường gặp
Hợp âm trong giọng là gì?
Là tập hợp các hợp âm thuộc một giọng: mỗi nốt của gam có một hợp âm, chỉ được tạo từ các nốt của gam đó. Đa số bài hát chủ yếu dùng các hợp âm trong giọng của nó.
Công thức hợp âm trong giọng trưởng là gì?
I – ii – iii – IV – V – vi – vii°. Trong Đô trưởng: C, Dm, Em, F, G, Am và B°. Công thức đúng cho cả 12 giọng trưởng; chỉ các nốt thay đổi.
Công thức hợp âm trong giọng thứ là gì?
Ở thứ tự nhiên: i – ii° – III – iv – v – VI – VII. Vì V thứ gần như không có sức căng, nhạc giọng thứ thường dùng V trưởng (hoặc V7) của gam thứ hòa thanh.
Làm sao biết giọng của một bài hát?
Xem các hợp âm: giọng là giọng mà hợp âm trong giọng của nó chứa gần hết chúng, và bài hát thường bắt đầu và kết thúc ở hợp âm bậc I. Công cụ chuyển giọng hợp âm tự tìm ra giọng từ các hợp âm.